Hizmetler · Levha VI

Boyun diseksiyonu ve boyun kitleleri

Boyundaki kitlelerin değerlendirilmesi ve cerrahisi; bir kanser boyun lenf düğümlerine yayılmışsa ya da yayılma olasılığı varsa lenf düğümlerinin çıkarılması.

Levha VI

Anatomi · Levha VI

Boyun lenf düğümü seviyeleri

  1. Seviye IÇenenin ucunun ve alt çenenin altı.
  2. Seviye IIBoynun üst kısmı, büyük toplardamar (juguler ven) boyunca, kafa tabanından dil kemiğine kadar.
  3. Seviye IIIBoynun orta kısmı, aynı toplardamar boyunca, dil kemiğinden krikoid kıkırdağa kadar.
  4. Seviye IVBoynun alt kısmı, aynı toplardamar boyunca, köprücük kemiğine kadar.
  5. Seviye VBoynun arka bölümü, başı çeviren büyük kasın (sternokleidomastoid) arkası.
  6. Seviye VIBoynun ön bölümü, soluk borusu ve tiroidin çevresi.

Basitleştirilmiş çizim, ölçekli değildir.

Boyun, baş ve boyun kanserlerinin drene olduğu lenf düğümlerini, beyne giden büyük damarları, omza ve dile giden sinirleri ve başı çeviren kasları içerir. Bu yüzden boyundaki bir kitle net bir tanı gerektirir ve lenf düğümlerinin tedavisi çoğu baş boyun kanserinin tedavisinin bir parçasıdır.

Nedir

Boyun diseksiyonu, boyundaki lenf düğümlerini gruplar (seviye I ila VI) hâlinde çıkaran bir ameliyattır; böylece bu düğümlere yayılmış ya da yayılmış olabilecek kanser hücreleri çıkarılır ve incelenir. Birincil tümörün çıkarılmasıyla birlikte ya da örneğin radyoterapiden sonra ayrı bir ameliyat olarak yapılır. Boyun kitlesi cerrahisi ise tanı veya tedavi amacıyla bir kitlenin çıkarılmasıdır: bir kist, iyi huylu bir tümör, büyümüş bir lenf düğümü ya da tiroit veya tükürük bezlerinden kaynaklanan bir oluşum.

Kimler için

Lenf düğümleri tutulmuş ya da risk altında olan baş boyun kanserli yetişkinler; henüz bulunamamış bir birincil odaktan kaynaklanan kanser içeren lenf düğümü olan yetişkinler; ve tanı gerektiren, geçmeyen bir boyun kitlesi olan yetişkinler.

Belirtiler ve tanı

Boyundaki bir kitle hasta tarafından fark edilebilir ya da bir muayene veya görüntülemede bulunabilir. Konumu, boyutu, kıvamı ve ne zamandır orada olduğu nedenine işaret eder. İlk inceleme ultrasondur; genellikle kitleden ince iğne biyopsisiyle birlikte yapılır. BT, MR veya PET yaygınlığı gösterir ve kitle kanser içeren bir lenf düğümüyse birincil tümörü arar. Yetişkinlerde ağzın, boğazın ve gırtlağın endoskopla muayenesi değerlendirmenin bir parçasıdır.

Ameliyat nasıl yapılır

Genel anestezi altında, boyun bir deri kıvrımına yerleştirilen kesiyle açılır. Lenf düğümleri çevrelerindeki yağ dokusuyla birlikte seviye seviye çıkarılır; bu sırada şah damarı (karotis arter), boyun toplardamarı (juguler ven), omuz kasına giden sinir (aksesuar sinir) ve boynun diğer sinirleri belirlenir ve kanser izin verdiği sürece korunur. Tek bir boyun kitlesinde kesi kitlenin üzerine yerleştirilir ve kitle inceleme için bütün olarak çıkarılır. Birkaç gün için küçük drenler bırakılır. Lenf düğümlerinin patoloji raporu, sonrasında radyoterapi veya başka bir tedavinin gerekip gerekmediğine yön verir.

İyileşme

Hastanede kalış boyun diseksiyonunda birkaç gün, tek bir kitlenin çıkarılmasında daha kısadır. Boyun başlangıçta sert ve uyuşuktur; hareket egzersizleri ve gerektiğinde omuz için fizyoterapi erken başlar. Derideki his yavaş yavaş geri gelir. İz bir kıvrımın içinde kalır ve aylar içinde solar. Kontrol muayeneleri tanıya göre belirlenen aralıklarla sürer.

Prof. Dr. Hafız nasıl çalışır

Boyun cerrahisi Prof. Dr. Hafız’ın odak alanları arasındadır; yayımlanmış araştırmaları arasında baş boyun kanserinde lenf düğümü metastazları ile aksesuar sinir ve gırtlak kanseri tedavisinden sonra yaşam kalitesi üzerine çalışmalar bulunur. Diseksiyonun kapsamı, nelerin korunacağı ve omuz ile boyun üzerindeki olası etkisi ameliyattan önce anlatılır.

Kaynaklar

  1. Clinical Practice Guideline: Evaluation of the Neck Mass in Adults, Otolaryngology–Head and Neck Surgery (2017) — doi:10.1177/0194599817722550
  2. Neck dissection classification update: revisions proposed by the American Head and Neck Society and the American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery, Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery (2002) — doi:10.1001/archotol.128.7.751
  3. Consensus Statement on the Classification and Terminology of Neck Dissection, Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery (2008) — doi:10.1001/archotol.134.5.536
  4. Metastatic Squamous Neck Cancer with Occult Primary Treatment (PDQ®)⁠–⁠Patient Version, National Cancer Institute (2025) — cancer.gov · Erişim 2026-10-08
  5. Suspected cancer: recognition and referral (NG12), National Institute for Health and Care Excellence (2015) — nice.org.uk · Erişim 2026-10-09
  6. Symptoms of laryngeal cancer, NHS — nhs.uk · Erişim 2026-10-09

Sizi neler bekliyor

  1. Öncesinde

    • Ultrason; çoğu zaman şişliğin ince iğne biyopsisiyle birlikte.
    • BT, MR ya da PET ve ağız, boğaz ve gırtlağın endoskopla muayenesi.
  2. Ameliyat günü

    • Genel anestezi ve boyunda bir cilt kıvrımına yerleştirilen kesi.
    • Lenf düğümleri seviye seviye çıkarılır; kanser izin verdiği sürece damarlar ve sinirler korunur.
  3. Sonrasında

    • Boyun diseksiyonundan sonra birkaç gün hastanede, tek bir kitlenin çıkarılmasından sonra çoğu zaman daha kısa.
    • Hareket egzersizleri ve gerektiğinde omuz fizyoterapisi erken başlar.
    • Derideki his yavaş yavaş geri gelir; iz aylar içinde solar.

Hastaların sorduğu sorular

Boyundaki bir kitle her zaman ciddi midir?

Hayır. Boyun kitlelerinin çoğu enfeksiyona bağlı büyümüş lenf düğümleri, kistler veya iyi huylu tümörlerdir. Birkaç haftadan uzun süren, büyüyen ya da sert olan ve ağrı yapmayan bir kitle, özellikle yetişkinlerde, muayene edilmelidir.

Seçici ve kapsamlı boyun diseksiyonu arasındaki fark nedir?

Seçici boyun diseksiyonu tutulma olasılığı en yüksek lenf düğümü gruplarını (seviyeleri) çıkarır; diğerlerini, boynun kasını, toplardamarını ve sinirini korur. Kapsamlı diseksiyon daha fazla seviyeyi ve kanser tutmuşsa bu yapıların bazılarını da çıkarır.

Omzum etkilenir mi?

Omuz kasına giden sinir bu bölgeden geçer. Kanser izin verdiği sürece korunur; sonrasında fizyoterapi omuz hareketinin toparlanmasına yardımcı olur.

Durumunuzu Prof. Dr. Hafız ile görüşün

Muayene Selenium Plaza, Beşiktaş'ta, pazartesiden cumartesiye. WhatsApp'tan yazın ya da muayenehaneyi arayın.