Boyun, baş ve boyun kanserlerinin drene olduğu lenf düğümlerini, beyne giden büyük damarları, omza ve dile giden sinirleri ve başı çeviren kasları içerir. Bu yüzden boyundaki bir kitle net bir tanı gerektirir ve lenf düğümlerinin tedavisi çoğu baş boyun kanserinin tedavisinin bir parçasıdır.
Nedir
Boyun diseksiyonu, boyundaki lenf düğümlerini gruplar (seviye I ila VI) hâlinde çıkaran bir ameliyattır; böylece bu düğümlere yayılmış ya da yayılmış olabilecek kanser hücreleri çıkarılır ve incelenir. Birincil tümörün çıkarılmasıyla birlikte ya da örneğin radyoterapiden sonra ayrı bir ameliyat olarak yapılır. Boyun kitlesi cerrahisi ise tanı veya tedavi amacıyla bir kitlenin çıkarılmasıdır: bir kist, iyi huylu bir tümör, büyümüş bir lenf düğümü ya da tiroit veya tükürük bezlerinden kaynaklanan bir oluşum.
Kimler için
Lenf düğümleri tutulmuş ya da risk altında olan baş boyun kanserli yetişkinler; henüz bulunamamış bir birincil odaktan kaynaklanan kanser içeren lenf düğümü olan yetişkinler; ve tanı gerektiren, geçmeyen bir boyun kitlesi olan yetişkinler.
Belirtiler ve tanı
Boyundaki bir kitle hasta tarafından fark edilebilir ya da bir muayene veya görüntülemede bulunabilir. Konumu, boyutu, kıvamı ve ne zamandır orada olduğu nedenine işaret eder. İlk inceleme ultrasondur; genellikle kitleden ince iğne biyopsisiyle birlikte yapılır. BT, MR veya PET yaygınlığı gösterir ve kitle kanser içeren bir lenf düğümüyse birincil tümörü arar. Yetişkinlerde ağzın, boğazın ve gırtlağın endoskopla muayenesi değerlendirmenin bir parçasıdır.
Ameliyat nasıl yapılır
Genel anestezi altında, boyun bir deri kıvrımına yerleştirilen kesiyle açılır. Lenf düğümleri çevrelerindeki yağ dokusuyla birlikte seviye seviye çıkarılır; bu sırada şah damarı (karotis arter), boyun toplardamarı (juguler ven), omuz kasına giden sinir (aksesuar sinir) ve boynun diğer sinirleri belirlenir ve kanser izin verdiği sürece korunur. Tek bir boyun kitlesinde kesi kitlenin üzerine yerleştirilir ve kitle inceleme için bütün olarak çıkarılır. Birkaç gün için küçük drenler bırakılır. Lenf düğümlerinin patoloji raporu, sonrasında radyoterapi veya başka bir tedavinin gerekip gerekmediğine yön verir.
İyileşme
Hastanede kalış boyun diseksiyonunda birkaç gün, tek bir kitlenin çıkarılmasında daha kısadır. Boyun başlangıçta sert ve uyuşuktur; hareket egzersizleri ve gerektiğinde omuz için fizyoterapi erken başlar. Derideki his yavaş yavaş geri gelir. İz bir kıvrımın içinde kalır ve aylar içinde solar. Kontrol muayeneleri tanıya göre belirlenen aralıklarla sürer.
Prof. Dr. Hafız nasıl çalışır
Boyun cerrahisi Prof. Dr. Hafız’ın odak alanları arasındadır; yayımlanmış araştırmaları arasında baş boyun kanserinde lenf düğümü metastazları ile aksesuar sinir ve gırtlak kanseri tedavisinden sonra yaşam kalitesi üzerine çalışmalar bulunur. Diseksiyonun kapsamı, nelerin korunacağı ve omuz ile boyun üzerindeki olası etkisi ameliyattan önce anlatılır.